සාම්ප‍්‍රදායයික අභ්‍යන්තර දහන එන්ජින් සහිත මෝටර් රථ මුළුමණින්ම ඉවත්කිරීමේ චීන අභිලාෂය මුදුන්පමුණුවා ගැනීමට චීනයට හැකිවෙයි ද?

සටහන: ධනංජි සමරකෝන්

ඉලෙක්ටි‍්‍රක් මෝටර් රථ සඳහා වන පෙළඹවීම වර්තමානයේ බොහෝ රාජ්‍යයන්ගේ පාරිසරික ප‍්‍රතිපත්තිවල ප‍්‍රධාන කොටසක් බවට පත්වී ඇත. එමෙන්ම විද්‍යාත්මක සාක්‍ෂි මගින් පෙන්වාදෙන්නේ, වායු දූෂණය මගින් මිනිසුන්ගේ සෞඛ්‍යය, ආයු අපේක්‍ෂාව සහ බුද්ධිය කෙරෙහි අහිතකර බලපෑම් ඇතිකරන බවයි. ඉලෙක්ටි‍්‍රක් මෝටර් රථ භාවිතය මෙවැනි අහිතකර බලපෑම් අවම කර ලෝකය වඩාත් දීප්තිමත් අනාගතයක් වෙත යොමුකරයි. කෙසේනමුත්, මෙහිදී සාම්ප‍්‍රදායයික අභ්‍යන්තර දහන එන්ජින් සහිත මෝටර් රථ මුළුමණින්ම ඉවත්කිරීමේ චීන අභිලාෂය මුදුන්පමුණුවා ගැනීමට චීනයට හැකිවෙයි ද?

චීනයේ ඉලෙක්ටි‍්‍රක් මෝටර් රථ සඳහා වන ඉල්ලුම දිනෙන් දින ඉහළයමින් පවතින අතර, පසුගිය වසරේදී ඉලෙක්ටි‍්‍රක් මෝටර් රථ මිලියන 1.3කට ආසන්න ප‍්‍රමාණයක් අලෙවි විය. එය, 2017 වර්ෂයට සාපේක්‍ෂව සියයට 62ක ඉහළයාමකි. 2018 වසරේ සැප්තැම්බර් වනවිට ලොව පුරා ඉලෙක්ටි‍්‍රක් මෝටර් රථ මිලියන 4ක් පමණ භාවිත කර ඇති බවට ගණන් බලා ඇත. ගෝලීය ඉලෙක්ටි‍්‍රක් මෝටර් රථ වෙළඳපොළ තුළ චීනය සිටින්නේ කොතැනක ද යන්න අවබෝධ කරගැනීමට මෙම සංඛ්‍යා දත්තය ප‍්‍රමාණවත් යැයි මට සිතේ.

එමෙන්ම, මෑතකදී පැවති ෂැංහයි මෝටර් රථ ප‍්‍රදර්ශනයේදී චීන මෝටර් රථ නිෂ්පාදකයින් විසින් 2019 වර්ෂය සඳහා නව ඉලෙක්ටි‍්‍රක් මෝටර් රථ මාදිලි 10ක් එළිදක්වන ලදී. ලෝකයේ ඉලෙක්ටි‍්‍රක් බස් රථ සමූහයෙන් සියයට 99කම නිවහන වන චීනයේ ඉලෙක්ටි‍්‍රක් මෝටර් රථ 400,000ක් දැනටමත් භාවිතයේ ඇත. සියලුම බස් රථ ඉලෙක්ටි‍්‍රක් බස් රථ වන පළමු නගරය ෂෙන්සෙන් වන අතර දැන් එහි සියලුම කුලී රථ ද ඉලෙක්ටි‍්‍රක් රථ බවට පත්කිරීමට පියවර ගනිමින් සිටී.

ගෝලීය ඉලෙක්ට්‍රොනික සහ හයිබි‍්‍රඩ් මෝටර් රථ වෙළඳපොළ ඉතා ඉක්මණින් වර්ධනය වී ඇති අතර, එය 2013 සිට හය ගුණයකින් ද 2015 සිට දෙගුණයකින් ද වැඩි වී තිබේ. එම වර්ධනයෙන් වැඩි ප‍්‍රමාණයක් මෙහෙයවනු ලබන්නේ චීනය විසිනි. චීන ඉලෙක්ටි‍්‍රක් මෝටර් රථ අලෙවිය එක්සත් ජනපද ඉලෙක්ටි‍්‍රක් මෝටර් රථ අලෙවිය අභිභවා ගොස් දැනට වසර හතරක් ගතවී ඇත. පසුගිය වසරේදී එය තුන් ගුණයකින් වැඩි වූ අතර, එම පරතරය ඉදිරියේදී තවත් පුළුල් වෙතැයි පුරෝකථනය කර ඇත.

පසුගිය වසරේ චීනයේ අලෙවි වූ මෝටර් රථ මිලියන 28.1න් සියයට 4කට වඩා වැඩි ප‍්‍රමාණයක් අලෙවි වූයේ ඉලෙක්ටි‍්‍රක් මෝටර් රථ වේ. එය එක්සත් ජනපදයට වඩා ඉහළ අනුපාතයකි. නමුත්, චීනය පිළිබඳව ඉන් තෘප්තිමත් නොවිය හැක්කේ පසුගිය අපේ‍්‍රල් මාසයේදී චීනය විසින් සාම්ප‍්‍රදායයික මගී මෝටර් රථවලට 2019 සඳහා සියයට 10ක ඉලක්කයක් ද 2020 වනවිට එය සියයට 12ක් දක්වා ඉහළ යා යුතු බවට කළ ප‍්‍රකාශයත් සමගිනි.

එසේ වුවහොත්, තවදුරටත් චීනයට ඉලෙක්ටි‍්‍රක් මෝටර් රථ පරිභෝජනයේ උනන්දුවක් දක්වන ප‍්‍රමුඛතම රට වීමේ ශීර්ෂය අහිමිවන අතර එය නොර්වේ රාජ්‍යය වෙත විතැන් විය හැකිය. එමෙන්ම, ඉලෙක්ටි‍්‍රක් මෝටර් රථ සඳහා ලෝකයේ විශාලතම වෙළඳපොළ චීනය වන නමුත්, විදේශීය නිෂ්පාදකයින්ගෙන් පැමිණෙන මෝටර් රථ සඳහා එරට දැඩිලෙස බදු අය කරයි. මෙම තත්ත්වය චීන ජනයාගේ ඉලෙක්ටි‍්‍රක් මෝටර් රථ පරිභෝජනයේ රුචිකත්වය අඩුකරයි. එබැවින්, දැරියහැකි මිලකට මිලදීගත හැකි අයුරින් වසරකට වාහන ලක්‍ෂ 5ක් නිෂ්පාදනය කිරීමේ අරමුණෙන් ටෙස්ලා ගිගාෆැක්ටරි තුනක් ඉදිකිරීම් පසුගිය පෙබරවාරී මුලදී ආරම්භ කෙරිණි. ඒ අනුව, ටෙස්ලා මාදිලි තුන වෙන්වන්නේ සම්පූර්ණයෙන්ම දේශීය චීන වෙළඳපොළ සඳහා පමණි.

බි‍්‍රතාන්‍යයේ මෝටර් රථ නිෂ්පාදන සමාගමක් වන ජගුවර් ලෑන්ඩ් රෝවර් සිය ශ‍්‍රම බලකායෙන් සියයට 10ක් කප්පාදු කිරීමට ගත් තීරණය පිටුපස චීනයේ වාහන ඉල්ලුම පහතවැටීම ද එක් හේතුවක් ලෙස පෙන්වාදිය හැක. එමෙන්ම, ඇමෙරිකාව සහ චීනය අතර වෙළඳ යුද්ධයේ බලපෑම සහ මන්දගාමී වෙමින් පවතින චීන ආර්ථිකය යන කාරණා හමුවේ චීනය තුළ දැඩි වෙළඳපොළක් නිර්මාණය වී ඇත. මෝටර් රථ වෙළඳපොළේ දැන් පවත්නා දුර්වල කි‍්‍රයාකාරිත්වයට සාපේක්‍ෂව ඉලෙක්ටි‍්‍රක් මෝටර් රථවල වර්ධනය සෑම අතින්ම චීනයට ආකර්ෂණීය තත්ත්වයක් උදාකරනු ඇත.