විටමින් ඔබේ ශරීරයට අත්‍යවශ්‍ය සංඝටකයක් වන්නේ ඇයි?

සටහන: ධනංජි සමරකෝන්

මිනිස් සිරුරේ වර්ධනය සහ පැවැත්ම සඳහා සුළු ප‍්‍රමාණවලින් අත්‍යවශ්‍ය වන, දේහය තුළ ප‍්‍රමාණවත් ලෙස නිපදවාගත නොහැකි කාබනික සංයෝගයක් ලෙස විටමින් හැඳින්විය හැකිය. මෙම සංයෝගයෙන් සමහරක් සිරුර තුළ නිපදවාගත හැකි නමුත්, එය ශරීරයට ප‍්‍රමාණවත් නොවේ. එබැවින්, පුද්ගලයෙක් ආහාර මගින් හෝ වෙනත් අයුරකින් අනිවාර්යයෙන්ම තම සිරුරට අවශ්‍ය විටමින් සපයාගත යුතු වෙයි.

අප විසින් දිනකට ගන්නා සමබර ආහාරවේලකින් ශරීරයට අවශ්‍ය කරන විටමින් අවම වශයෙන් තේ හැන්දකින් අටෙන් පංගුවක ප‍්‍රමාණයක් ආමාශගත වන අතර, ශාක හා සත්ව ආහාර යන දෙවර්ගයෙහිම විටමින් අඩංගු වේ. සිරුරට අවශ්‍ය කරන විටමින් වර්ග මූලික වශයෙන් 12ක් පමණ වන අතර, විටමින් ශරීරයට අඩුවීමෙන් පුද්ගලයෙක් විවිධ ලෙඩ රෝගවලට ඉක්මණින් ගොදුරුවීමේ හැකියාවක් පවතී. මනා ශරීර සෞඛ්‍යයක් පවත්වාගෙන යාහැකි සමබර ආහාරවේලක් ගැනීමේ හැකියාව දියුණු රටවල වෙසෙන ජනතාවට තිබුණත්, අප වැනි දියුණුවෙමින් හෝ නොදියුණු රටවල වෙසෙන ජනතාවට සිරුරට සරිලන ආහාරවේලක් සපයාගැනීම තරමක් අසීරුය. එවිට සිදුවන්නේ විටමින් ඌනතාවයක් හටගැනීමත්, ඒ තුළින් පුද්ගලයෙක් ලෙඩ රෝගවලට ගොදුරුවීමේ අවකාශය පුළුල් වීමත්ය.

සුවබර නිරෝගී දිවියක් වෙනුවෙන් මිනිස් ශරීරය තුළ විටමින් A සුවිශේෂී මෙහෙයක් ඉටුකරනු ලබයි. ශරීරයේ කායික වර්ධනය සඳහා මෙන්ම රෝගවලට ඔරොත්තුදීමේ හැකියාව වර්ධනයකිරීම සඳහාත්, ඇස්වලට පෙනීම ලබාදීම සඳහාත්, යහපත් ප‍්‍රජනක සෞඛ්‍ය තත්ත්වයක් පවත්වාගැනීමටත් විටමින් A උදව් වෙයි. විශේෂයෙන්ම, නිරෝගිමත් දෑසක් සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වන විටමින් A ඌනතාවයක් ඇතිවුවහොත්, ඇස් ආශ‍්‍රිතව පවතින සෛල නිරෝගිමත්ව කි‍්‍රයාකාරීවීමට අවශ්‍ය කඳුළු ග‍්‍රන්ථීන් නිසිපරිදි කි‍්‍රයාත්මකවීමට නොහැකි වෙයි. එනම්, කඳුළු ග‍්‍රන්ථි වියළිභාවයට පත්වීමයි. එහි ප‍්‍රතිඵලයක් ලෙස කඳුළු පිටවීම අඩුවීම හෝ සම්පූර්ණයෙන්ම නතරවීමක් සිදුවෙයි. කඳුළු ගැලීම නිසි ආකාරයෙන් සිදු නොවීමෙන් ඇස් මතුපිට දූවිලි, විෂබීජ හෝ බැක්ටීරියා වර්ධනය වියහැක. මෙමගින් සිදුවන්නේ සෙරෝෆි තැල්මියාව නම් රෝගය හටගැනීමයි. සමහරවිට, ඇස් නොපෙනීමට පවා විටමින් A ඌනතාවය හේතුවක් විය හැකියි. සාමාන්‍යයෙන් මේද සහිත ආහාරවල විටමින් A අඩංගු අතර, විශේෂයෙන්ම කැරට් සහ කොළ පැහැති එළවළුවල බහුල වේ.

විටමින් B යනු විටමින් සංකීර්ණයකි. විටමින් B1, B2, B3, B4, B5, B6, B12 ලෙස ඒවා නම්කළ හැකිය. මෙම කාණ්ඩයේ විටමින් අප එදිනෙදා ගන්නා සත්ත්ව ආහාරවල මෙන්ම ධාන්‍යවල ද ඉතා සුලභය. බයොටින් නම් විටමිනය අයත්වන්නේ ද විටමින් B යටතට වන අතර, බයොටින් සත්ත්වමය ආහාරවල මෙන්ම තක්කාලි වලද බහුලව අඩංගු වේ. විටමින් B1 විශේෂයෙන්ම, තිරිඟුවල අඩංගු වන අතර හාල්වල ඇති නිවුඞ්ඩ ඉවත්කොට පවිත‍්‍රකළ හාල්වලින් මේ විටමින් වර්ගය ඉවත් වේ. අග්නිදිග ආසියාකරයේ ජනතාව නිවුඞ්ඩ ඉවත්කළ හාල් පරිභෝජනයට පුරුදු වී සිටින බැවින් එම රටවල ජනතාවට සැදෙන බෙරි-බෙරි රෝගයට (බෙරි-බෙරි රෝගයසෑදුණු විට අතපය ඉදිමෙන්නට පටන්ගනී.) මූලික හේතුව නම්, මෙම විටමින් ඌනතාවයයි. මෙම කාණ්ඩයේම විටමින් වර්ගයක් වන B3 අඩුවීමෙන් පෙලාග‍්‍රා නම් රෝගය හටගත හැකිය.

විටමින් C යනු අප කා අතරත් ප‍්‍රචලිත විටමින් වර්ගයකි. ඒවා බහුලව ඇත්තේ පලතුරු සහ එළවළු වලයි. ආහාර වර්ග ඕනෑවට වඩා පිසීමේදී ඒවායේ ඇති විටමින් ක්‍ විනාශ වෙයි. ලීනස් පවුලින් නම් විද්‍යාඥයෙකුගේ සොයාගැනීම අනුව විටමින් C බහුලව ගැනීමෙන් සෙම්ප‍්‍රතිශ්‍යාව වැනි රෝගවලින් වැළකීමට හැකිවේ. ශරීර සෞඛ්‍ය ආරක්‍ෂාකර ගැනීමටත්, ශරීරයේ ක‍්‍රමික වර්ධනයටත්, රුධිර නාලිකා ශක්තිමත් කිරීමටත් විටමින් C අත්‍යවශ්‍ය වෙයි. විටමින් C ඌනතාවය නිසා විදුරුමස් පැසවීම, තුවාලවීම හා ලේ ගැලීම හටගනියි. සම වියළීයාම, ක‍්‍රමයෙන් හිසකෙස් වැටීම, දත් අකලට වැටීම ද සිදුවේ. රක්තහීනතාවය හෙවත් පාණ්ඩුව ඇතිවීම, හන්දිපත් ඉදිමීම, වතුර රැඳීම හා වේදනාව ඇරඹී ක‍්‍ර‍්‍රමයෙන් මානසික අසමබරතාවයක් ද හටගනියි.

අප ගන්නා ආහාරවල තිබෙන කැල්සියම් ශරීරයට හොඳින් අවශෝෂණය කරගැනීමට උදව් වන විටමින් D අසාමාන්‍ය විටමින් වර්ගයකි. හෘදරෝග ඇතිවීමේ අවදානම අඩුකිරීම, මානසික ආතතිය අවමකිරීම, අස්ථි පද්ධතිය ශක්තිමත්කිරීම, පිළිකා සෛලවලට විරුද්ධව සටන්කිරීම, විශේෂයෙන් පියයුරු පිළිකා අවදානම අවමකිරීමේ හැකියාව ආදීය විටමින් D මගින් මිනිසාට ලැබෙන ප‍්‍රධාන මෙහෙයන් වේ. කෙසේනමුත්, බහුලව මෙම විටමිනය ශරීරයට ලැබෙන්නේ හිරු එළිය සම මත පතිත වීමෙනි. උදෑසන කාලයේ බොහෝවිට නිවෙසට වී හෝ කාර්යාලයට වී සිටින පුද්ගලයින් හට මෙම විටමින් ඌනතාවය ඇතිවේ. හිරු එළිය බහුල වශයෙන් ලැබෙන කාලවර්ණ සමක් ඇති ශරීරයකට පවා විටමින් D ඌනතාවය වැළඳිය හැකිය. මෙයට ප‍්‍රධාන හේතුව වන්නේ, ඔවුන්ගේ සිරුරේ ඇති වර්ණය නිසා හිරු එළිය ඔවුන්ගේ සිරුර තුළට කා නොවැදීමයි. මාළු, බිත්තර, බටර්, චීස්, තැඹිලි වතුර ආදියෙහි විටමින් D අන්තර්ගත වේ. ඒවා ආහාරයට ගැනීමෙන් හා දිනපතා විනාඩි 15ත් 30ත් අතර කාලයක් උදෑසන හිරු එළියට නිරාවරණය වීමෙන් විටමින් D ඔබට පහසුවෙන් ලබාගත හැකිවෙයි.

විටමින් E බහුල වශයෙන් ධාන්‍ය වර්ග, බිත්තර, සත්ත්ව ඉන්ද්‍රියන්, පත‍්‍ර සහිත එළවළු වර්ග, කිරි සහ බටර් වැනි ආහාරවල අඩංගු වෙයි. විටමින් E ඌනතාවය නිසා නහරගත රෝග ද, නොමේරූ ළදරුවන් අඳභාවයට ද ගොදුරුවීමට ඉඩ ඇත.

ලේ කැටිගැසීම් පාලනයකිරීමේ හැකියාවක් විටමින් K වලට ඇත. අස්ථීන් ශක්තිමත් වීමටත්, වකුගඩු හොඳින් කි‍්‍රයාකිරීමටත් මෙම විටමිනය උපකාරී වෙයි. මල්ගෝවා, කොළ පැහැති එළවළු, අර්තාපල්, තක්කාලි, පීකුදු, බිත්තර සහ චීස් යනාදිය ද විටමින් K වලින් අනූනයි.